admin
Razgovor objavljen u emisiji „Judging Freedom”, koju vodi bivši sudija Endrju Napolitano, otvorio je pitanje održivosti američke vojne strategije u savremenim uslovima.
Penzionisani pukovnik američke vojske Dag Mekgregor izneo je niz ocena o promenama koje su, prema njegovom mišljenju, iz temelja izmenile mogućnosti Vašingtona za vođenje velikih prekomorskih operacija.
Prema Mekgregorovoj proceni, Sjedinjene Američke Države više nemaju kapacitet da efikasno projektuju kopnenu vojnu moć izvan zapadne hemisfere, posebno u Evropi i na Bliskom istoku.
On smatra da je koncept prebacivanja stotina hiljada vojnika na udaljena ratišta postao strateški neodrživ zbog razvoja savremenih raketnih sistema kojima raspolažu potencijalni protivnici.
Kao primer navodi iskustva iz perioda Hladnog rata, kada su SAD u Nemačkoj stalno držale oko 275.000 vojnika. Takvo razmeštanje, prema njegovim rečima, bilo je zasnovano na proceni da u slučaju rata preko Atlantskog okeana ne bi bilo moguće blagovremeno poslati pojačanja, jer bi sovjetske podmornice presekle pomorske komunikacije. Zato se računalo isključivo na unapred raspoređene snage.
Makgregor ocenjuje da bi danas isti model završio potpuno drugačije. Po njegovom mišljenju, veliki američki kontingent raspoređen u Nemačkoj bio bi u prvom satu eventualnog sukoba izložen raketnim napadima koji bi probili postojeću protivvazdušnu odbranu i uništili snage na zemlji. Zbog toga zaključuje da je koncept masovnog prekomorskog razmeštanja kopnene vojske postao „mrtva tema”.
Sličnu ocenu daje i za velike amfibijske operacije. On smatra da bi koncentracija trupa u Engleskoj, nalik pripremama za iskrcavanje u Normandiji tokom Drugog svetskog rata, danas vrlo brzo bila otkrivena i uništena raketnim udarima.
Prema njegovoj proceni, čak bi i pokušaj prelaska Lamanša doveo do pogađanja brodova usred kanala i potpunog gubitka flote.
Govoreći o istorijskom kontekstu, Mekgregor podseća na stavove predsednika Dvajta Ajzenhauera iz pedesetih godina prošlog veka. Navodi da je Ajzenhauer upozoravao saradnike kako koncept NATO-a nema vojnog smisla i da bi opstanak Alijanse posle deset godina predstavljao neuspeh.
Sa vojnog stanovišta, ocenjuje Mekgregor, ta procena pokazala se ispravnom jer je način ratovanja na kojem je bila zasnovana ta strategija nepovratno okončan.
Penzionisani pukovnik posebno kritikuje američku politiku na Bliskom istoku. Pokušaje ponovnog jačeg angažovanja u Persijskom zalivu naziva besmislenim i tvrdi da su Sjedinjene Države već pokazale da nisu u stanju da zaštite svoje baze u tom regionu.
Zbog toga postavlja pitanje opravdanosti ulaganja milijardi dolara u obnovu infrastrukture koju, prema njegovoj oceni, nije moguće odbraniti, dok se vojnici, mornari i piloti izlažu direktnom riziku.
Osvrćući se na odnose sa Iranom, Makgregor smatra da Vašington više nema poziciju iz koje može da postavlja zahteve tokom pregovora. On tvrdi da su SAD izgubile stratešku inicijativu i pretrpele vojni poraz na tom prostoru, ali da se i dalje ponašaju kao da mogu da određuju uslove.
Na pitanje Endrjua Napolitana o mogućnosti potpunog povlačenja američkih snaga sa Bliskog istoka, Mekgregor odgovara da predsednik Donald Tramp može da donese takvu odluku bez prepreka i da bi ona, prema njegovom mišljenju, imala i geopolitičkog i logističkog opravdanja.
Umesto trajnog vojnog prisustva, zalaže se za sporazume sa državama koje kontrolišu ključne pomorske pravce.
Kao primer navodi Tursku, koja je, kako ističe, povećala takse za prolaz kroz Bosfor za 15 procenata, kontroliše Dardanele i obezbeđuje funkcionalan tranzit. Smatra da bi Iran i Oman na sličan način mogli stabilno da upravljaju Ormuškim moreuzom.
Govoreći o političkoj situaciji u Vašingtonu, Makgregor ocenjuje da na Kapitol Hilu postoji izrazita netrpeljivost prema Iranu. Tvrdi da deo američkih političara takav stav zasniva na uverenju da je Iran ostvario vojnu prednost, dok razloge za neprijateljski odnos prema Teheranu povezuje sa interesima Izraela.
Prema njegovoj proceni, zvanični Tel Aviv učiniće sve da američka vojska ostane u regionu, jer eventualno povlačenje Sjedinjenih Država sa Bliskog istoka vidi kao direktnu egzistencijalnu pretnju.